Truyền thống 65 năm xây dựng và phát triển
Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm - 65 năm xây dựng và phát triển
Sáu mươi lăm năm – một chặng đường chưa phải là dài trong lịch sử dân tộc, nhưng đủ để hun đúc nên một truyền thống bền bỉ, một bản sắc giáo dục đáng tự hào. Từ những lớp học tranh tre giữa bom đạn chiến tranh đến một ngôi trường khang trang, hiện đại hôm nay, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm đã và đang viết tiếp câu chuyện đẹp về trí tuệ, nhân cách và khát vọng vươn lên của bao thế hệ thầy và trò trên mảnh đất Gia Lâm giàu truyền thống hiếu học.

Mùa thu năm 1961, trước yêu cầu cấp thiết về học tập của nhân dân địa phương, theo quyết định của Thành phố Hà Nội, Trường cấp II – III Trung Thành được thành lập trên mảnh đất Gia Lâm – vùng đất địa linh nhân kiệt của Thủ đô ngàn năm văn hiến. Đó chính là tiền thân của Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm ngày nay.
Năm 1962, nhà trường chuyển về xã Phú Thụy – quê hương của danh nhân, anh hùng dân tộc, nhà thơ lớn Cao Bá Quát. Từ đây, trường vinh dự mang tên Người, như một sự gửi gắm về tinh thần cứng cỏi, khí phách, trí tuệ và khát vọng tự do của con người Việt Nam. Trải qua những năm tháng sơ tán tại bãi cát thôn Hội, xã Cổ Bi trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, nhà trường dần ổn định và phát triển tại địa điểm hiện nay: số 57, xã Cổ Bi, huyện Gia Lâm, Hà Nội.
Giữa thập niên 60 của thế kỷ XX, khi cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều thế hệ thầy và trò Trường THPT Cao Bá Quát đã lên đường chiến đấu, hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc. Những người ở lại luôn khắc ghi lời dạy thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải quyết tâm dạy tốt và học tốt”. Trong bom đạn và thiếu thốn, thầy trò dựng lớp học bằng tranh tre, đào hầm hào, vừa học tập vừa lao động sản xuất, bền bỉ giữ vững mạch nguồn tri thức. Chính trong gian lao ấy, truyền thống vượt khó, tinh thần trách nhiệm và lý tưởng sống cao đẹp của Trường THPT Cao Bá Quát được hun đúc, trở thành nền móng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.
Sau ngày đất nước thống nhất, đặc biệt trong các thập niên 70, 80 của thế kỷ XX, hòa chung phong trào thi đua “Dạy tốt – Học tốt”, nhà trường không ngừng vươn lên, nhiều năm liền đạt danh hiệu trường tiên tiến xuất sắc, trở thành lá cờ đầu của ngành giáo dục Thủ đô và toàn miền Bắc. Với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp giáo dục, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba (1976), Huân chương Lao động hạng Nhì (1983) và Cờ luân lưu của Chính phủ dành cho đơn vị dẫn đầu ngành giáo dục toàn quốc năm học 1979–1980.
Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập, từ thập niên 90 đến nay, dù chịu nhiều tác động của cơ chế thị trường và những biến chuyển sâu sắc của xã hội, nhà trường vẫn kiên định mục tiêu giáo dục toàn diện: dạy chữ gắn liền với dạy người, chú trọng giáo dục đạo đức, rèn luyện phương pháp tự học, tự rèn và bản lĩnh công dân cho học sinh. Năm 2009, cùng với sự mở rộng địa giới hành chính Thủ đô, trường chính thức mang tên Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm.

Cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng được đầu tư đồng bộ, hiện đại; hệ thống phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, phòng tin học, phòng ngoại ngữ, sân bãi thể dục thể thao đáp ứng tốt yêu cầu dạy và học trong giai đoạn mới. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tâm huyết, giàu kinh nghiệm, không ngừng học hỏi, sáng tạo, nhiều thầy cô đạt danh hiệu giáo viên giỏi các cấp, góp phần khẳng định uy tín và chất lượng giáo dục bền vững của nhà trường.

Suốt 65 năm xây dựng và trưởng thành, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm đã đào tạo hàng vạn học sinh, nhiều người trở thành nhà khoa học, nhà giáo, văn nghệ sĩ, doanh nhân, cán bộ quản lý giỏi; nhiều cựu học sinh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tiêu biểu là nhà thơ – liệt sĩ Vũ Đình Văn; các liệt sĩ Phạm Hòa Bình, Đỗ Phi Công; đặc biệt là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nghĩa, phi công bắn rơi 6 máy bay Mỹ – niềm tự hào lớn lao của các thế hệ thầy và trò nhà trường.
Truyền thống của Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm còn được bồi đắp bởi nghĩa tình thầy – trò sâu nặng, bởi những gia đình có hai, ba thế hệ gắn bó với mái trường; bởi nhiều thầy cô từng là học sinh của trường, trở lại cống hiến trọn đời cho sự nghiệp “trồng người”. Tất cả hòa quyện, tạo nên một mạch nguồn bền bỉ, nhân văn và cao đẹp, chảy suốt chiều dài lịch sử của nhà trường.
Kỷ niệm 65 năm xây dựng và phát triển (1961–2026) là dịp để các thế hệ thầy và trò Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm thành kính tri ân những người đã đặt nền móng, vun đắp và gìn giữ truyền thống; đồng thời là điểm tựa để nhà trường tiếp tục vững bước trên con đường đổi mới, sáng tạo. Phát huy truyền thống vẻ vang, thầy và trò hôm nay quyết tâm thi đua dạy tốt – học tốt, xây dựng Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm ngày càng phát triển, xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân Gia Lâm, của Thủ đô Hà Nội và với tên tuổi danh nhân Cao Bá Quát mà nhà trường vinh dự mang tên